3 november


"We willen een vertaling van de Bijbel maken in de Friese taal van 2040." Met die opmerking maakte Klaas Visbeek, voorzitter van de Stifting Fryske Bibel foar de Ienentweintichste Ieu, de ambitie duidelijk. In januari verschijnt een eerste deel van de Bijbel. Hij gaf een toelichting op het vertaalinitiatief tijdens een ontmoeting met de pers op donderdag 2 november in Heerenveen. Het boek krijgt de titel Lokkich binne jimme! ('Gelukkig zijn jullie!') en biedt de tekst van het evangelie van Mattheüs.
  

"We willen de ontwikkelingen in de Friese taal rechtdoen en ook de voortschrijdende inzichten in de theologie verwerken." Het evangelie van Mattheüs verschijnt bij het begin van het jaar 2018, waarin Leeuwarden als culturele hoofdstad naar buiten treedt. "Het één sluit prachtig aan bij het ander en we vinden dat we op deze gelegenheid moeten inspelen", aldus de voorzitter.
 

De vertaler dr. Liuwe Westra gaf enkele voorbeelden van hoe de jongste uitgave verschilt van oudere vertalingen in het Fries. Hij haalde de gelijkenis van de wijze en dwaze maagden naar voren uit Mattheüs 25. Het Mattheüs-evangelie van Halbertsma uit 1858 vertaalt 'ûnwiis'. De vertaling uit 1943 van Wumkes en Folkertsma en de vertaling van Buma uit 1994 hebben het over 'dwaas'. De Friese Bijbelvertaling die onder eindredactie van dr. Smilde verscheen (1978) houdt het op vijf verstandige maagden en vijf die niet verstandig waren. En de jongste Friese tekst zegt 'sufferts', zoals jonge mensen er tegenwoordig over spreken die de Friese taal machtig zijn. "Die tekst geeft precies de bedoeling weer, ze zijn niet dom, maar ze gebruiken hun verstand niet", aldus Westra. [Liuwe Westra] Vertaler Liuwe Westra


De nieuwe vertaling doet ook recht aan de manier waarop het Grieks werkwoorden gebruikt. Die zijn niet bedoeld om verleden tijd, tegenwoordige tijd of toekomende tijd aan te geven. Ze laten zien in hoeverre er sprake is van een toestand of een proces. Van de maagden staat er dan ook niet 'dat ze in slaap vielen', maar 'dat ze liggen te slapen'.

Jeannette van den Boogaard-Bongers ging tijdens de persontmoeting in op het culturele-sociale belang. Ze refereerde onder meer aan het genderperspectief. Daar waar de context het toelaat spreekt de vertaling genderneutraal over 'mensen' en niet over 'mannen' of 'vrouwen' in exclusieve zin. Mannen en vrouwen worden ook gelijkwaardig aangesproken. Dus als Jezus een man en een vrouw geneest in Mattheüs 9, zegt een oude Friese tekst nog 'vriend' en 'dochter', maar de nieuwe tekst houdt voor man en vrouw een zelfde lijn aan 'jonge' en 'fanke'.

Lokkich binne jimme | paperback, 96 pagina’s | full colour | ISBN 9789085204446 | verschijnt januari 2018 | € 9,95

Terug naar het overzicht